Aktualność - Grodzki Urząd Pracy w Krakowie

Praca zdalna na stałe wpisała się w rynek pracy i dla wielu osób stała się realną alternatywą dla pracy stacjonarnej. Coraz częściej rozważają ją zarówno pracownicy, jak i pracodawcy, poszukując elastycznych rozwiązań pozwalających lepiej łączyć życie zawodowe z prywatnym.

Przygotowaliśmy ten materiał, aby w przystępny sposób przybliżyć najważniejsze zasady, formy oraz obowiązki związane z pracą zdalną. Jeśli zastanawiasz się nad tą formą zatrudnienia, chcesz sprawdzić, jakie masz prawa albo planujesz jej wprowadzenie w swojej organizacji – znajdziesz tu podstawowe informacje, które pomogą Ci podjąć świadomą decyzję.

Praca zdalna to nowoczesna forma wykonywania obowiązków zawodowych poza siedzibą pracodawcy – najczęściej w domu pracownika lub innym, wcześniej uzgodnionym miejscu. Może być realizowana w pełnym wymiarze lub tylko częściowo, w zależności od organizacji pracy oraz charakteru danego stanowiska.

Formy pracy zdalnej

Obowiązujące przepisy przewidują kilka możliwości wykonywania pracy zdalnej:

• Praca zdalna ustalana umownie – może zostać uzgodniona już przy zawieraniu umowy o pracę lub w trakcie trwania zatrudnienia.
• Praca zdalna na polecenie pracodawcy – stosowana w szczególnych sytuacjach, takich jak stan nadzwyczajny, zagrożenie epidemiczne lub inne zdarzenia o charakterze siły wyższej.
• Praca zdalna okazjonalna – realizowana na wniosek pracownika, w wymiarze do 24 dni w roku kalendarzowym.

W praktyce coraz częściej spotyka się również pracę hybrydową, polegającą na łączeniu pracy stacjonarnej z pracą zdalną. Choć pojęcie to nie zostało wprost zdefiniowane w przepisach, jest ono dopuszczalne w ramach ogólnych zasad dotyczących pracy zdalnej.

Obowiązki pracodawcy

Pracodawca, który wprowadza pracę zdalną, ma obowiązek zapewnić pracownikowi niezbędne narzędzia i materiały do wykonywania pracy. W przypadku korzystania z własnego sprzętu przez pracownika, przysługuje mu odpowiedni ekwiwalent pieniężny lub ryczałt.

Do obowiązków pracodawcy należy również pokrycie kosztów związanych z:

• instalacją, serwisem i eksploatacją narzędzi pracy,
• zużyciem energii elektrycznej oraz usług telekomunikacyjnych – jeżeli zostało to określone w ustaleniach dotyczących pracy zdalnej.

Istotnym elementem jest także bezpieczeństwo i higiena pracy. Pracodawca zapewnia pracownikowi niezbędne szkolenia oraz wsparcie techniczne, aby praca wykonywana poza siedzibą zakładu była bezpieczna i zgodna z przepisami.

Zasady wewnętrzne pracy zdalnej

Szczegółowe zasady wykonywania pracy zdalnej powinny zostać określone w:

• porozumieniu zawieranym z organizacjami związkowymi, albo
• regulaminie pracy zdalnej – jeśli u pracodawcy nie działają związki zawodowe lub porozumienie nie zostało zawarte.

W przypadku braku takich dokumentów, warunki pracy zdalnej mogą być ustalane indywidualnie z pracownikiem.

Szczególne uprawnienia pracowników

Przepisy przewidują szczególną ochronę dla wybranych grup pracowników. O wykonywanie pracy zdalnej mogą wnioskować m.in.:

• kobiety w ciąży,
• pracownicy wychowujący małe dzieci,
• osoby sprawujące opiekę nad członkami rodziny wymagającymi wsparcia.

Odmowa uwzględnienia takiego wniosku jest możliwa wyłącznie wtedy, gdy praca zdalna nie może być wykonywana ze względu na charakter lub organizację pracy.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. 1974 nr 24 poz. 142 z późn. zm.)